Tam (Total) Protezler

Ağzında hiç dişi kalmayan hastalara uygulanan protez şeklidir. Alt ve üst çenelerde mevcut olan kemik ve üstündeki mukozadan destek alarak çiğneme kuvvetlerinin çene kemiği ve eklemlere iletimini sağlayan, akrilik adı verilen bir maddeden hazırlanan protezlerdir. Halk arasında ‘damak protez' olarak da adlandırılır.

Bireyler herhangi bir sebepten dolayı bütün dişlerini kaybettikten sonra oluşan eksikliği doldurmanın bir yolu total protezlerdir. Bu eksikliği gidermenin diğer bir yolu da implantlardır. Tabiî ki implant uygulamaları total protezlerden daha pahalı ve daha fazla tedavi süreci gerektiren uygulamalardır.
Total protezlerin yapımının beş temel amacı vardır:

-Hastanın yemek yiyebilmesi ve dengeli beslenebilmesinin sağlanması; hastalar protezler olmadan da yemek yiyebildiklerini söyleseler de her besin maddesinin dengeli olarak tüketilmesi için dişlere ihtiyaç vardır.

-Hastanın estetiğinin sağlanması; modern toplumlarda estetik insan hayatında önemli bir yere sahiptir. Diş kayıplarında yüz hatlarında oluşan çöküntü estetik kaygılara yol açar.

-Hastanın güzel ve anlaşılabilir konuşmasının sağlanması; konuşmada dişlerin eksikliği kelimelerin anlaşılır çıkmasını engeller.

-Dişsizlikten kaynaklanan psikolojik sorunların engellenmesi; bu durum estetik ihtiyaçtan kaynaklanır. Hastalar gerek görünümlerinin gerekse konuşmalarının güzel olmadığını düşünerek toplumdan kaçarlar bu durum psikolojik sorunlara yol açar.

-Mevcut dokuların zarar görmesinin engellenmesi; dişsiz kalan ağızlarda protez kullanılmadığı zaman zararlar oluşur. Bunların başında mevcut kemik dokusunun erimesi gelir, bununla sinir dokusunun mukozaya yaklaşması da hastalarda ağrılara yol açar.dilde de normal dışı büyüme izlenebilmektedir.

Total protezin yapım aşamaları şöyledir:

Diş hekimi ağız içi muayene yapar ve bir ölçü alır. Bu ölçüye göre hazırlanan özel kaşıklarla hastadan daha detaylı ve fonksiyonel ikinci bir ölçü alınır. Asıl ölçü budur. Bu aşamadan sonra mumla bir kapanış şekli tespit edilir. Diş hekimi hastanın kapanışını, dişlerin yüksekliğini ve yüz kriterlerine göre yaklaşık diş boyutlarını belirler. Hasta ve hekim diş rengine ve olabilecek diş şekillerine beraber karar verirler. Hazırlanan protez hastaya uygulanır ve birkaç seans kontrol edilir.

Protezin temizliği çok önemlidir. Her yemekten sonra diş fırçası ve sabunla protez, ağız içi de gazlı bez veya yumuşak diş diş fırçası ile temizlenmelidir. Protez temizliği esnasında düşürüp kırmamak için işlem yumuşak bir örtü üzerinde yapılabilir. Protez temizliğinde çamaşır suyu, bulaşık deterjanı gibi temizlik maddeleri proteze zarar vereceği için kullanılmamalıdır. Özel tabletler ve solüsyonlar piyasalarda mevcuttur. Protez çıkartıldığında mutlaka su dolu bir kap içine konulmalıdır.

Total protezlerin kullanımını kolaylaştırmak ve oluşabilecek problemlerin önüne geçmek için her ay düzenli kontrolü ve beş yılda bir yenilenmesi gereklidir.